Matura z klp.pl. Zdaj na wymarzone studia z naszym serwisem

Apollo i Marsjasz - analiza i interpretacja

Jest to jeden z bardziej znanych wierszy Herberta, oparty na wątku mitologicznym. Marsjasz był sylenem (półczłowiekiem-półkoniem), który układał hymny na cześć bogów. Miał bardzo wysokie mniemanie o własnym kunszcie. Zdobył się nawet na zuchwalstwo współzawodniczenia z Apollinem, bogiem poezji i najświetniejszym śpiewakiem. Oczywiście wynik pojedynku był z góry przesądzony. Sędziowie przyznali zwycięstwo Apollinowi, ten zaś rozkazał nieszczęśliwego Marsjasza w ramach kary za zuchwalstwo obedrzeć ze skóry.

Przypominając tę okrutną opowieść, Herbert dokonał w niej znamiennego przesunięcia akcentów. Zaczął od stwierdzenia, że właściwy pojedynek Apolla z Marsjaszem odbył się już po wyroku sędziów, grą Marsjasza był jego krzyk, krzyk bólu. Krzycząc, Marsjasz
“opowiada (...)
nieprzebrane bogactwo
swego ciała”
- i tu następuje dokładny opis poetycki wnętrzności ciała sylena. Apollo “wstrząsony dreszczem obrzydzenia” po pewnym czasie nie wytrzymuje i odchodzi, zastanawiając się na zimno,
“czy z wycia Marsjasza
nie powstanie czasem
nowa gałąź
sztuki”
Od krzyku Marsjasza upadł pod nogi Apollina “skamieniały słowik” i osiwiało drzewo, do którego przywiązany był nieszczęsny śpiewak.


- klp.pl bez reklam, 30 dni tylko 1,23 zł. Zamów teraz!

Co chciał wyrazić Herbert taką wersją mitologicznej opowieści? Sens jej jest oczywisty, choć z namysłu poety trochę wieloznaczny. Można w niej widzieć ukazanie wyższości prawdy ludzkiego cierpienia nad zimnym i nieludzkim ideałem estetycznej harmonii, który reprezentuje Apollo, a więc formę przeciwstawienia się sztuce obojętnej i niewrażliwej na zagadnienia moralne. Można też widzieć aluzję do tego, że prawdy naszych czasów, w których dokonywano przecież okrucieństwa na miarę śmierci Marsjasza, nie jest w stanie oddać sztuka utrzymana w tradycyjnych estetycznych konwencjach, sugestię, że sztuka współczesna musi poza te konwencje wyjść.


autor:

Małgorzata Haze -



Drukuj  Wersja do druku     Wyślij  Wyślij znajomemu   Wyślij Popraw/rozbuduj artykuł




Komentarze
artykuł / utwór: Apollo i Marsjasz - analiza i interpretacja



  • Apollo i Marsjasz - analiza i interpretacja - Agata (halum {at} o2.pl)
    E! Kasia! Albo zmień imię, albo przestań pisać i wyrażać komenatrze. Lepiej to drugie. Interpretacja trafna! A Kachnę odsyłam do tekstu do Rymiewicza, "Czym jest klasycyzm". Da radę, ale chyba niezbyt ambitne :D


  • Apollo i Marsjasz - analiza i interpretacja - eve ()
    Wiersz jest bardzi ciekawy! Można go interpretować w dwojaki sposób. Moim zdaniem ,myśl przewodnia która Herbert chciał przedstawić jest wyższość sztuki opartej na uczuciach ciepłej,Wra zliwej,naturalistycznej nad sztuka klasyczna uporządkowana,pełną harmonii,obojętności która nie kieruje się sercem ale racjonalnym myśleniem.


  • Apollo i Marsjasz - analiza i interpretacja - agnieszka (agnieszka22 {at} 0net.pl)
    nawet mi sie to podoba ci powiem moj drogi!!!! fajnie napisalam sobie to w zeszycie na zadanie domowe mam taka glupia babe z pola ze az sie boje o niej mowic papa pozdrawiam !!!!


  • Apollo i Marsjasz - analiza i interpretacja - Iza ()
    Wielu pisarzy i twórców sztuki traktowało mitologię jako źródło inspiracji. Jednym z takich twórców jest Zbigniew Herbert. Jest to człowiek o rozległych zainteresowaniach: studiował filologię polską, prawo, ekonomię, filozofię, a także sztuki plastyczne. W wierszach tego poety ożywają postaci mitologiczne, na które spogląda już poeta z XX wiecznej perspektywy. Mity zostają poddane reinterpretacji, czyli nowemu sposobowi ich rozumienia. Zbigniew Herbert tworzył lirykę filozoficzną, pełną przemyśleń, moralistyczną. Często odwoływał się także do tradycji kultury europejskiej. Swoje rozważania skupiał na problemach egzystencjalnych. Poezja Herberta jest wielopłaszczyznowa, głęboka, w której znaleźć można różne tropy interpretacyjne. Naturalizm wiersza: „Apollo i Marsjasz” jest wyrazem wrażliwości poety ukształtowanej w czasach hitlerowskich i barbarzyńskiego komunizmu wczesnych lat powojennych. Krew, wątrobę poeta widział pewnie niejednokrotnie jako żołnierz AK. Poezja dotykająca tak tragicznych wydarzeń a przedstawiona w taki sposób po części uzmysławia nam dramatyzm tamtego czasu. W wierszu „Apollo i Marsjasz” Zbigniew Herbert odwołuje się także do mitologii antycznej, często występującej w jego utworach poetyckich. Jest to utwór stroficzny, o nieregularnej budowie, wiersz wolny, biały. Podmiot liryczny nie ukazuje swojej obecności, opisuje wydarzenia z pewnego dystansu. Według podań bóg uznany został za lepszego muzyka, podstępnie pokonał śmiertelnika. Marsjasza natomiast ukarano za zuchwałe wyzwanie Apolla na „muzyczny pojedynek”- powieszono na drzewie i obdartego ze skóry. W tym właśnie momencie – wykonania kary – zaczyna się według Herberta prawdziwe współzawodnictwo, właściwa walka. Podmiot liryczny przedstawia cierpienie półczłowieka oraz postawę jego niedawnego przeciwnika w muzycznych zmaganiach. Marsjasz, przeżywający okrutne męki, krzyczy. Jego głos jednak „tylko z pozoru jest monotonny i składa się z jednej samogłoski A”. Jednak ta wykrzyczana samogłoska wyraża pełnię uczuć, cierpienia, bólu, ukazując głębię przeżyć cielesnych i duchowych. W krzyku tym kryje się piękno i poezja, sztuka prawdziwie emocjonalna. Część wiersza odnosząca się do treści krzyku pozbawiona jest czasowników , wyrażających narrację a więc jest czystą liryką. W krzyku wypowiadają się: wątroba, płuca, mięśnie, żółć, krew, kości Marsjasza, ale też jego obszary ducha, do których odnoszą się określenia tradycyjnie uznane za wysoką sztukę: łyse góry, białe wąwozy, szumiące lasy, słodkie pagórki. Półczłowiek jest autentyczny, związany z życiem, pełen emocji, realny. Stanowi on jedność z otaczającym go środowiskiem naturalnym. Potrafi poruszyć nawet przyrodę, która cierpi razem z nim. Obraz ptaka oraz drzewa, które reagują na pełne cierpienia krzyki satyra służy ukazaniu więzi między Marsjaszem a naturą. Natura, więc w danym kontekście może symbolizować nieśmiertelność artysty, którego sława przetrwa dłużej niż on sam. Pamięć męki Marsjasza przetrwa na wieki, jego duch pozostanie w umysłach ludzkich, cierpienie nie zostanie zapomniane. Przyroda reaguje również i to w sposób bardzo wymowny: pod nogi upada Apollinowi skamieniały słowik, drzewo, do którego przywiązany był Marsjasz, jest siwe zupełnie. Postawa satyra, emocjonalna, autentyczna, stanowi kontrast do postawy Apolla. Apollo ukazany został jako okrutny bóg, pozbawiony pozytywnych uczuć. Najważniejsza jest dla niego muzyka – uporządkowana, harmonijna, w której nie ma miejsca na emocje i prawdziwość uczuć. Jest estetą i wycie pokonanego (okazuje się, że pozornie pokonanego) wzbudza w nim tylko obrzydzenie o obojętności Apolla na tragedię innych. Patrząc na nieludzkie cierpienie Marsjasza, bóg potrafi odczuć jedynie obrzydzenie. Czyści swój instrument, jak narzędzie zbrodni Cierpienie Marsjasza, zamiast wzruszać, wzbudzać współczucie, brzydzi i denerwuje... Nie może jednak znieść tego krzyku, który osiąga apogeum, staje się już "ponad wytrzymałość" Apollina i bóg odchodzi. „odchodzi zwycięzca zastanawiając się czy z wycia Marsjasza nie powstanie z czasem nowa gałąź sztuki – powiedzmy – konkretnej” To Apollo tak naprawdę przegrywa pojedynek, chociaż nazwany został zwycięzcą. Podmiot liryczny posługuje się ironią. Ukazuje, że ta ostateczna walka wywyższa Marsjasza ponad Apolla, świadczy o wyższości sztuki emocjonalnej i autentycznej, nie zaś sztucznej, nienaturalnie uporządkowanej. Wiersz „Apollo i Marsjasz” ukazuje wiele różnorodnych treści. Przedstawia problem cierpienia, nieśmiertelności dzięki sztuce, przeciwstawia dwie koncepcje odbierania i ukazywania rzeczywistości. Poeta uświadamia wyższość emocjonalnego widzenia świata nad niedostatkiem uczuć, emocji, zbytnio uporządkowanym odbiorem rzeczywistości. Pisarz ukazał także okrucieństwo wojny, poprzez opis cierpienia ofiary i obojętności oraz bezwzględności kata. Za pomocą wątku antycznego przedstawił więc wiele różnorodnych tematów. Wiersz staje się dzięki temu głęboki i pobudzający do refleksji.


  • Apollo i Marsjasz - analiza i interpretacja - kasia ()
    da radę ale niezbyt ambitne




Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


Imię:
E-mail:
Tytuł:
Komentarz:
 





Tagi:
Zbigniew Herbert - studia, matura, korepetycje i konsultacje on-line
Matura i studia z klp.pl. Zobacz inne serwisy Kulturalnej Polski
reklama, kontakt - Polityka cookies